تقویم اخبار

مرداد 1396
ی د س چ پ آ ش
31 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3

بایگانی اخبار

لینک به روزنه

www.rovzane.com

شوربختي كال‌شور نیشابور

مرگ تنها مخصوص انسان و حيوان نيست، گاه ممكن است زيست‌گاهي كه در آن هزاران هزار موجود زنده و گياه سبز زندگي مي‌كنند بر اثر از دست دادن محل زندگي شان، محكوم به مرگ شوند؛ اين يعني مرگِ يك زيستگاه!

 سر گذشت كال‌شورِ نيشابور، مصداقي بر اين ماجراست؛ وقتي به قسمتي از كال‌شور كه روزگاري رودخانه‌اي طويل بوده، برويد باورتان نمي‌شود، سال‌ها پيش ماهي‌ها در آب آن شنا مي‌كردند و پرندگان مهاجر در آسمان آن ترانه‌خوان بوده‌اند.

حالا ديگر در كال‌شور ماهي‌ها غوطه‌ور نيستند بلكه زباله‌ها با خاك آن مخلوط شده‌اند؛ حالا ديگر در رگ‌هاي كال‌شور، آب زلال دشت نيشابور جاري نيست؛ بلكه شيرابه‌هاي زباله در آن نفوذ كرده است. اين روزگارِ امروز قسمتي از كال‌شور است كه شوربختانه از آن روايت مي‌كنم.

راستش نمي‌دانم از نيزارهايي كه شنيده‌ام در اين زيستگاه مي‌روييده‌اند، بگويم يا پرندگان و آبي كه در آن جريان داشته؛ سعي كردم تصويري از آن روزهاي سبز كال‌شور به دست بياورم اما موفق نشدم؛ شايد آن زمان هيچ كس فكرش را هم نمي‌كرد قسمتي از آن رودخانه زيبا اين گونه به زباله‌گاه تبديل شود.

با يك فعال محيط زيست در نيشابور هم صحبت مي‌شوم او خودش روزهاي سبز كال‌شور را ديده، شاهين شفيعي در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا عنوان مي‌كند: كالشور يك رودخانه دائمي در جنوب نيشابور بود كه البته منحصر به اين شهر نيز نبوده است؛ متاسفانه تقريبا از سال 70 به بعد با توسعه كشاورزي چاه‌هاي عميق زيادي حفر شد و عامل اصلي خشك شدن آن، حفر همين چاه‌ها و توسعه بي‌رويه كشاورزي بود.

وي كه كارشناس ارشد رشته مهندسي كشاورزي است، ادامه مي‌دهد: با شعارهاي خودكفايي جايي كه زمين شور بود و اّب شوري نيز داشت، كشاورزي كردند و اين موضوع لطمات زيست محيطي زيادي را وارد كرد؛ كال شور يك اكو سيستم طبيعي منحصر به فرد در منطقه جنوبي نيشابور بود و مي‌توان گفت يك نوع تالاب طبيعي در منطقه‌اي بياباني به شمار مي‌رفت.

شفيعي افزود: كال‌شور در دهه 60 آب زيادي داشت و حتي يك نوع ماهي كه به شدت به آب قليايي و گوگردي مقاوم بود، در آن زندگي مي‌كرد؛ مرحوم آقاي مهندس همايون صادقي كه رئيس اداره محيط زيست وقت نيشابور بودند، مي‌گفتند «اين نوع ماهي منحصر به فرد است» كال‌شور املاح سنگيني داشت و حالا قابل باور نيست كه كال‌شور اين قدر آب داشته كه در آن ماهي زندگي مي كرده است!

اين فعال محيط زيست در ادامه مي‌گويد: كال‌شور اكو سيستم زنده و پويايي داشت؛ زيستگاه بسيار خوبي براي پرندگان و وحوش بود مخصوصا در فصل‌هاي سرد سال تعداد قابل توجهي از گونه اردك‌هاي وحشي به اين زيستگاه مهاجرت مي‌كردند كه البته براي شكارچيان آن زمان كه تعدادشان نسبت به اكنون خيلي كم‌تر بود يك شكارگاه در منطقه به شمار مي‌رفت.

وي ادامه مي‌دهد: كال‌شور خيلي طولاني بود و پر از پرنده‌هاي مهاجر آبزي و كنار آبزي؛ حواصيل، بوتيمار و... حتي يك سري وحوش ديگر هم در اطراف كال‌شور بودند؛ گونه‌اي پرنده از كبوترسانان صبح زود در دسته‌هاي خيلي بزرگ به آبشخور مي‌آمدند؛ حتي زيستگاه گرگ و روباه نيز بود؛ خرگوش‌هاي خيلي زيادي در آن زندگي مي‌كردند.

از شفيعي درباره منبع تغذيه‌اي آب آن در گذشته مي‌پرسم، مي‌گويد: آبي كه وارد كالشور مي‌شد، از دو منبع تغذيه مي‌گرديد، يكي حوزه آبريز رشته كوه‌هاي بينالود و شرقي خراسان كه آب مازاد آن به كال‌شور مي‌ريخت؛ آب مازادي كه از سيلاب‌هاي بهاره و فصلي خارج مي شد، وارد كال‌شور مي‌گرديد كه اين جريان شديد آب كال‌شور بود حتي همين سه چهار سال پيش كه بارندگي بهاره زيادي داشتيم كال‌شور پر آب شده بود ولي اين آب موقت و فصلي است. عمده آبي كه كال‌شور داشت از چشمه‌هاي كف اين زيستگاه بود چرا كه آن زمان سطح آب زير زميني آن قدر بالا بود كه حتي خود من به ياد دارم از دل زمين آب مي‌جوشيد و حباب‌هاي آب را مي توانستيد ببينيد و البته اين طبيعي است؛ چون سطح آب در دشت نيشابور سمت عشق آباد و ميان جلگه نسبت به جاهاي ديگر نزديك‌تر به سطح زمين است.

اين فعال محيط زيست اظهار مي‌كند: همين كه كشارزي و اين همه چاه عميق نبود، چشمه هاي زيادي كف كال ايجاد مي شد كه بخش عمده اي از آب آن تامين مي‌گرديد اما ديگر پيوستگي جريان كال‌شور از بين رفته و عامل اصلي آن توسعه بي رويه كشاورزي و حفر چاه‌ها بود.

كال‌شور، از زيستگاه تا زباله‌گاه!

شفيعي درباره بخشي از كال‌شور كه حالا به زباله‌گاه تبديل شده، اين گونه توضيح مي‌دهد: زباله گاه تمام طول كالشور نيست يك محوطه است، درست در حاشيه كال‌شور حدود 20 سال است كه زباله‌گاه در آن جا واقع است كه يك معضل بزرگ زيست محيطي به وجود آورده و روزانه 200 تن زباله را در طول 20 سالحساب كنيد كه چه حجمي از زباله در آن جا دپو شده است؟!

وي مي‌گويد: متاسفانه آخرين باري كه به آن منطقه مراجعه كردم، متوجه شدم كه اداره پسماند قسمت‌هايي از كال شور را نيز تصرف كرده يعني اين كه زباله را در كال ريخته‌اند وحتي گود برداري نكرده‌اند و مسير آبراه هم از بين رفته؛ در واقع اگر يك زماني سيلاب هم داشته باشيم در آن جا به مشكل بر مي خورَد، آلودگي شيرابه‌ها، خود فاضلاب نيشابور نيز در آن جاست؛ حالا تصور كنيد كه اگر جريان آب و سيلابي راه بيفتد؛ اين حجم آب، آلودگي را چگونه به جاهاي ديگر منتقل مي‌كند؟ كه اين مسئله خودش يك معضل است.

در گزارش پيشين درباره كال‌شور اشاره شد كه بناست جا به جايي زباله‌گاه صورت بگيرد، از اين فعال محيط ريست در اين مورد مي‌پرسم، مي‌گويد: همان زمان كه كال‌شور را زباله‌گاه كردند، قسمت هايي از آن هنوز آب داشت؛ اگر محيط زيست و مسئولان وقت مديريت مي‌كردند كال‌شور به اين روز نمي‌افتاد و آن زيستگاه ارزشمند را به اين راحتي از دست نمي‌داديم اما به هر حال اگر زباله‌ها را در آن جا دفن نمي‌كردند در يك نقطه ديگر دفن مي‌شد، درست است كه تبعاتش كمتر بود ولي در نهايت مهم اين است كه چنين شيوه دفع زباله كاملا در دنيا منسوخ و مربوط به 150 سال پيش است كه زباله را دفن و دپو مي‌كردند. اصلا اين شيرابه زباله‌ها كجا مي‌رود؟ اين خيلي سوال اساسي است؛ آيا سفره‌هاي زير زميني را آلوده نمي‌كند؟

شاهين شفيعي عنوان مي‌كند: ما بحث پسماند و زباله را در تمام كشور داريم و منحصر به نيشابور نيست، شهرداري و سازمان پسماند به تنهايي از عهده اين موضوع بر نمي‌آيند و ثابت شده كه نمي‌توانند اين معضل را حل كنند و از سويي بنا به دلايلي كه من نمي‌دانم از سرمايه‌گذاران براي شيوه‌هاي نوين دفع زباله حمايت نمي‌شود.

طبق اعلام دقيق سازمان مديريت پسماند نيشابور، كال‌شوري كه روزي زيستگاه طبيعي بوده و پذيراي گونه‌هاي مختلفي از جانداران، و زيبايي را به انسان هديه مي‌كرده است؛ حالا قسمتي از آن روزانه پذيراي 190 تن زباله‌اي است كه انسان‌ها به سوي آن روانه مي‌كنند...

درج نظر

XML نظرات: RSS | Atom

پل های ارتباطی کاربران گرامی با روزنه

تبلیغات

دریافت اخبار نیشابور
شهروند خبرنگار
کلاس آموزش قرآن کریم بصورت زنده

آب و هوای نیشابور

اوقات شرعی نیشابور

۰۴:۲۳
۰۵:۵۶
۱۲:۳۸
۱۹:۱۹
۱۹:۳۷

آمار بازدیدکنندگان

۱۸
۳۵۶
۱۶۵۲
۸۴۹۴۴۶۸