تقویم اخبار

تیر 1398
ی د س چ پ آ ش
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4

بایگانی اخبار

لینک به روزنه

www.rovzane.com

نامگذاری معابر و بی نام بودن تقاطع های شهر نیشابور

نام خیابان، کوچه و حتی بن بست زمانی بسیار با اهمیت می شود که یا در میان انبوهی از خانه ها گم شده اید یا برای ارسال مرسوله پستی نیاز به آدرس دارید! 

نامگذاری معابر در مدیریت شهری اهمیت بسیار زیادی دارد، نام معابر شهر در واقع شناسنامه یک شهر محسوب می‌شوند، نامگذاری خیابان‌ها و شهرها در تمام دنیا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. 

نامگذاری بلوارها،معابر اصلی ، چهار راه ها ، خیابان‌ها، کوچه‌ها و ... باید نمایانگر تاریخ، جغرافیا و فرهنگ اسلامی و ایرانی باشد، در واقع اسامی معابر در حکم شناسنامه‌ی شهرها و بیانگر ارزش‌های اعتقادی، فرهنگی و ملی جامعه است. 

اصولا نامگذاری معابر طبق ضوابط، معیارها و اصول زیر صورت می‌گیرد: 

  • نام شهدای گرانقدر 
  • نام شخصیت‌های مهم تاریخ صدر اسلام 
  • نام شخصیت‌های ملی، قهرمانان و شخصیت‌های ملی و منطقه‌ای 
  • نام شخصیت‌های فرهنگی، ادبی، علمی، سیاسی و تاریخی ایران 
  • مظاهر طبیعت ایران 

ضمن اینکه در نامگذاری معابر باید اسامی انتخاب شود که رسا، کوتاه، سلیس و روان باشد. 

در نامگذاری معابر به منظور حفظ و تحکیم یکپارچگی سیاسی، فرهنگی کشور و حفظ هویت ملی، نا‌م‌ها باید در تابلو معابر به زبان فارسی باشد، همچنین جنس تابلوهای معابر از ورق آهنی بوده و رنگ آبی لاجوردی برای زمینه تابلو استفاده می‌شود، این رنگ الهام گرفته از رنگ کاشی‌کاری‌های معماری سنتی ایران است که پیش از این نام کوچه‌ها بر روی کاشی‌هایی با رنگ آبی لاجوردی نوشته می‌شد، این رنگ زمینه‌ اکثر تابلوهای معابر در بسیاری از شهرهای جهان است. نامگذاری معابر به اسم بزرگان، برای گرامیداشت یادشان و برای فراموش نشدن نامشان است. 

نام، هویت است و جالب است بدانید که برخی معابر و تقریبا تمامی چهارراه های شهر نیشابور فاقد نام رسمی هستند و عمده آنها نام موقت و مردمی یا فاقد مصوبه شورای شهر دارند و امکان تغییر آنها هر لحظه وجود دارد .

بر اساس ماده 7 دستورالعمل اجرایی آیین‌نامه نظارت بر نامگذاری شهرها، خیابان‌ها، اماکن و مؤسسات عمومی مصوب جلسه ٤٦٦ مورخ ٢٠/٦/٨٦ شورای فرهنگ عمومی ، و نیز بنا به استناد بند 24 ماده هفتاد و یک(71) قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی «نامگذاری معابر،میادین، خیابان‌ها، کوچه و کوی در حوزه شهر و همچنین تغییر نام آنها جزو اختیارات شورا » است . بر اساس ماده ٨ دستورالعمل اجرایی آیین‌نامه نظارت بر نامگذاری ، مراجع نامگذاری موظفند یک نسخه از کلیه مصوبات خود در زمینه نامگذاری و همچنین تغییر نام آنها را در هر سه ماه به منظور بررسی و تطبیق با اهداف آئین نامه نامگذاری به «شورای نظارت» محل مربوطه ارائه نمایند. و براساس این دستورالعمل ترکیب کمیسیون نام گذاری شورای نظارت شهرستان عبارتند از : 

الف ـ فرماندار به عنوان رئیس شورا 

ب ـ مدیر امور شهری و روستایی فرمانداری به عنوان دبیر شورا 

ج ـ رئیس شورای اسلامی شهرستان 

د ـ شهردار مرکز شهرستان 

هـ ـ رئیس فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان 

وـ یک نفر از فرهیختگان در زمینه فرهنگ و ادب فارسی به انتخاب شورای فرهنگ عمومی شهرستان 

ز ـ یک نفر از صاحب‌نظران امور دینی به پیشنهاد سازمان تبلیغات اسلامی شهرستان و تصویب شورای فرهنگ عمومی شهرستان 

ح ـ رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران شهرستان 

در هر جلسه به تناسب موضوع مهم و هویت بخش از کارشناسان مربوطه نیز دعوت می‌شود تا در جلسات حاضر شوند. براساس ماده ١٠ ـ در صورتی که نامگذاری انجام شده و یا تغییر نامهای موجود با مفاد آیین‌نامه نامگذاری ودستورالعمل نامگذاری انطباق نداشته باشد، مصوبه شورای نظارت به مراجع و اشخاص ذیربط ابلاغ خواهد شد و مراجع یاد شده موظف به اجرای مصوبات این شورا خواهند بود.

در شهرزیبا و بزرگ نیشابور که با جمعیت نزدیک 300 هزار نفر و مساحتی حدود 38 کیلومتر مربع ، دومین شهر بزرگ در استان های سه گانه خراسان و منطقه شمال شرقی کشور است ، نامگذاری معابر از اهمیت خاصی بر خورداراست.

متاسفانه در تعدادی از خیابان ها و معابر و میادین که در اوایل انقلاب تغییر نام یافتند هنوز بین بیان مردم و نام رسمی تفاوت وجود دارد.اگر چه بسیاری از خیابان ها با نام رسمی بیان می شوند و از انجا که در اوایل انقلاب شهر نیشابور حدود 60 هزار نفر جمعیت داشته و بیشتر توسعه شهر در سالهای بعد از انقلاب صورت گرفته در بافت جدید و بخش های زیادی از بافت قدیم تفاوت بیان مردمی و رسمی معابر کم می باشد. 

از نمونه های بارز تفاوت نام رسمی و عرفی معابر و خیابان های نیشابور می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

1- میدان امام خمینی (ره) که مردم به آن فلکه ایران می گویند.

2- خیابان پانزده خرداد که مردم به دلیل استقرار اداره امور مالیاتی و دارایی در ابتدای ورودی ، آن را خیابان دارایی می نامند. 

3- خیابان شهید جعفری که به یاد امیر خلبان شهید عزیزا.. جعفری ، خلبان نیشابوری که در روزهای اول دفاع مقدس به فیض شهادت نائل شدند ، نام گذاری شده و مردم البته همچون گذشته به آن خیابان ایستگاه می گویند.

4- خیابان سید جمال الدین اسدآبادی با دو بخش شمالی و جنوبی که توسط مردم با نام ارگ شناخته می شود و همچنان تقاطع ان با خیابان امام ، چهارراه ارگ و خود خیابان ارگ شمالی و ارگ جنوبی خوانده می شود.

5- خیابان 22 بهمن با دو بخش شرقی و غربی که توسط مردم فرحبخش شرقی و فرحبخش غربی نامیده می شود.

6- خیابان خاتم النبیین که توسط مردم میدان باغات نامیده می شود.

7- میدان امام رضا(ع) در کمربندی (بلوار امام رضا(ع) )که مردم آن را فلکه باغرود می گویند.

8- خیابان شهید مدرس که مردم آن را با نام قدیمی (علی اُف) می شناسند.

9- بلوار شهید فهمیده که در بین مردم بنیاد شهید گفته می شود.

10- بلوار شهید بهشتی که بیشتر مردم به آن رسولی می گویند.

11- میدان ابوسعید ابوالخیر که مردم به آن سه راهی عیدیانی می گویند.

با توسعه شهر در اطراف و نام گذاری خیابان ها و کوچه و میادین ، نام های رسمی و جدید در بین مردم نیز بیان می شود و تفاوتی بین نام رسمی و نام عرفی دیده نمی شود.البته در سال های بعد از انقلاب برخی خیابان ها چندین تغییر داشتند. مثلا خیابان عطار در سالهای اول انقلاب به نام خرمشهر نام گذاری شد و سپس به عطار تغییر نام داد.

با احداث خیابان ها و بلوارهای جدید که با تعریض و تخریب کوچه های قدیمی و منازل مسکونی پدیدار شدند ، اسامی مانند بلوار بعثت و خیابان عدالت و خیابان امیر کبیر ، بلوار ملاصدرا ، بلوار اباصلت ، بلوار قدس (در فرحبخش شرقی)در بین مردم و امور رسمی و اداری بدون هیچ گونه اختلافی جایگاه خود را پیدا کردند. البته در نیشابور هم اکنون دو بلوار به نام قدس نام گذاری شده که یکی با جهت شمالی - جنوبی در فرحبخش شرقی است و دیگری در شهرک قدس با جهت غربی – شرقی می باشد ، که نیاز به اصلاح نام دارد. همچنین خیابان فضل در منطقه فرحبخش شرقی و بلوار فضل بین شهرک فرهنگیان و شهرک بهداری با شهرک قدس ، البته این بلوار همزمان با همایش ملی فضل بن شاذان و در پی در خواستهای مردمی به بلوار فضل بن شاذان تغییر نام داد اما مردم همچنان با نام بلوار فضل آن را می شناسند و می بایست از همان ابتدا نام کامل دانشمند و عارف و صحابی چهار امام شیعه یعنی فضل بن شاذان روی این بلوار گذاشته می شد که به دلیل وجود این نقص و تغییر نام آن برای پذیرش مردمی به سالها وقت نیاز دارد.

در سال های 94 و 95 یکی از بلوار های جدید الاحداث شهر که انتهای شرقی بلوار بعثت را به بازار روز بین پنجراه و میدان خیام متصل می کرد به نام بلوار سروستان نامیده شد که با اختلاف جدی بین مردم و نیز اعضای شورای شهر به بلوار شهدای جهاد تغییر نام داد و میدان محل تقاطع بعثت و شهدای جهاد نیز که مدتی با نام میدان سروستان نام گذاری شده بود و تابلو آن نصب شده بود به میدان شهدای جهاد تغییر نام داد.

نویسنده آرزو می کند تا نام گذاری معابر شهر زادگاهش به بهترین شکل و باثبات باشد و شاهد تغییر های زودهنگام نباشد.

البته هدف اصلی در این مقال توصیه مسوولین امر در شهرداری و شورای شهر به نامگذاری چهارراه های اصلی سطح شهر است که امید داریم ، ثمر بخش باشد.

چهار راه ها به دلیل واقع شدن در محل تقاطع ها و رفت آمد زیاد شهروندان از مهمترین اماکن شهری محسوب می شوند که در بسیاری از شهرهای دنیا توسط مقامات رسمی نام گذاری و با نصب تابلو ، برای همگان معرفی می شوند . اما متاسفانه در شهر نیشابور چنین اتفاقی نیافتاده است.

اولین و مهمترین چهارراه شهر نیشابور ، چهارراه مرکزی شهراست که محل تقاطع دو خیابان اصلی و قدیمی شهر یعنی خیابان امام خمینی و فردوسی است. اگر چه این تقاطع به نام رسمی چهارراه انقلاب نام گذاری شده اما در بین مردم به چهارراه معروف است و چون قدیمی ترین و بزرگترین چهارراه شهر است از هر کجای شهر که بگویی چهارراه همه می دانند منظور کدام چهارراه است و علیرغم گسترش شهر و به وجود آمدن چهارراه های زیاد ، این تقاطع همچنان اهمیت و قدیمی بودن خود را دارد و به بدون ذکر نام رسمی شناخته شده است.

چهارراه ارگ که تقاطع خیابان سید جمال الدین شمالی و جنوبی با خیابان امام است دومین چهارراه قدیمی شهر است که در بین مردم با نام چهارراه ارگ شناخته می شود و البته نام رسمی ندارد یا اگر هم دارد با تابلو نشان داده نشده است. چهارراه دارایی در محل تقاطع خیابان پانزده خرداد با دو خیابان امیر کبیر و فرحبخش غربی (22 بهمن غربی)، است که مردم با نام چهارراه دارایی می شناسند و البته خبری از نام رسمی نیست. و اما چهارمین تقاطع با نام بین مردم شهر چهارراه کوچک آموزش و پرورش در محل تقاطع خیابان های عطار و کمال الملک است که به خاطر وجود اداره اموزش و پرورش در سالهای قبل در این محل با این نام شناخته می شود.

اکنون با احداث بلوار بعثت ، چند تقاطع بزرگ در محل بعثت با 17 شهریور ، بعثت با فردوسی شمالی ، بعثت با دارایی (پانزده خرداد) به وجود امده است که هیچ یک اسم رسمی ندارد و مردم هم نامی نگذاشته اند و فقط می گویند خیابان 17 شهریور چهارراه بعثت و .... .

در بلوار جانبازان چندین تقاطع وجود دارد که هیچ یک نام رسمی و عرفی ندارند. در بلوار دانشگاه و خیابان نور و در بلوار غزالی و بلوار پژوهش نیز چندین تقاطع بدون نام مانده اند. در خیابان خیام و بلوار معلم در شهرک فرهنگیان ، در بلوار ولیعصر و بلوار آموزگار نیز چنین وضعیتی وجود دارد. در خیابان عدالت و تقاطع های آن با فردوسی و ارگ نیز چنین وضعیتی است و البته در دهها تقاطع دیگر .

نام های زیبایی چون چهارراه بینالود ، چهارراه شیرباد ، چهارراه نقاشی ،چهارراه محبت ،چهارراه فولاد ، چهارراه نماز ، چهارراه شکر شکن ، چهارراه پهلوان ، چهارراه ریواس ، چهارراه بهمن ، چهارراه سپاه ، چهارراه فیروزه ، چهارراه اسلامی ، چهارراه یغما ،ودیگر اسامی که می تواند معابر و تقاطع نیشابور به آنها مزین شودو آدرس دادن در شهر بزرگ نیشابور را راحت تر کند. با سپاس

#1 عطف به: نامگذاری معابر و بی نام بودن تقاطع های شهر نیشابور

avatar
مسعود - دوشنبه 04 اردیبهشت 1396  

متاسفانه معضل نام محورهای نیشابور از قدیم وجود داشته و سوگمندانه تر آنکه مظاهر و نشانه های نیشابور مانند فیروزه خیام عطار شادیاخ بینالود و .... دربین کوی و برزن های نیشابور بر برخی گذرگاه های جانبی این شهر گذاشته شده است
مثلا خیابان خیام در شهرک که البته الان با احداث بلوار آموزگار به دو نیم شده است و درنزد عوام هنوز هم به شهید سوم معروف است زیبنده نام این دانشمند نامی نیست بهتر است بلوار جمهوری اسلامی که معمولا دربین مردم به نام بلوار شناخته شده تر است به نام بلوار خیام تغییر نماید اتفاقا این امر با توجه به قرارداشتن میدان خیام در یک انتهای آن مناسب تر است
مورد دیگر مربوط به بلوار گلها و خیابان بینالود است بسیار زیباست که نام این بلوار دلکش که اتفاقا به سمت کوه بینالود امتداد دارد به بینالود تغییر کند و نام گلها بر خیابان کم عرض کج جانبی آن قرار داده شود
خیابان های کمال الملک و عطار تقریبا دربین مردم جا افتاده است ولی هنوز هزاران نام آور دیگر هست که می توان نام آنها را بر خیابانهای نیشابور نهاد
بلوار فیروزه هم چندیست در شهرک شمالی شهر نام گذاری شده و لی کاش سلیقه بیشتری به خرج داده می شد و سال ها قبل این نام بر روی یکی از خیابان های اصلی شهرک مانند جانبازان معلو و یا دانشگاه گذاشته می شد
اوج کج سلیقگی نام گذاری در شهر را هم می توان در میدان ابرشهر مشاهده نمود
هم چنان که نام هایی مانند شادیاخ شیرباد ریوند در نیشابور غریب است و لازم است فکری اساسی در این خصوص صورت پذیرد

#2 عطف به: نامگذاری معابر و بی نام بودن تقاطع های شهر نیشابور

avatar
صبا - سه شنبه 05 اردیبهشت 1396  

دست نویسنده محترم درد نکند. تشکر
همانطور که ایشان نوشته‌اند و به نظر من بی‌ثباتی در نام‌گذاری معابر و اماکن، چیزی است که دیده می‌شود. و به نظر من اگر بخواهیم این بی‌ثباتی را به حداقل برسانیم به طوری که نام عرفی (مورد قبول و استفاده مردم) با نام رسمی، یکی باشد و تفاوت نداشته باشد می‌توان موارد زیر را هم در نظر گرفت:

1. دیدگاه بلندمدت داشتن در نامگذاری معابر: احساساتی فکر کردن و تحت تاثیر رویدادهای کوتاه‌مدت و زودگذر و یا نقطه‌نظرات شخصیت‌های اجتماعی و سیاسی (که منافع و وابستگی‌های جناحی و گروهی و ... دارند) قرار گرفتن، مهم‌ترین آفت برای نامگذاری معابر و اماکنی است که قرار است مردم یک شهر با آن ارتباط عاطفی و هویتی برقرار کنند. اجداد ما در این شهر زندگی کرده‌اند و رفته‌اند و امروز سال‌ها و حتی قرن‌هاست که در این شهر نیستند و فقط نام و یاد معدود دانه‌درشت‌های آنها تا امروز رسیده و باقی مانده است که واقعا اثر تاثیرگذاری از خود بر جای گذاشته‌اند، به قول استاد فریدون گرایلی: غربال تاریخ فقط دانه‌درشت‌ها را جدا می‌کند و به معرض نمایش می‌گذارد. یک مثال خیلی ملموس، حمله مغول به نیشابور است مردم نیشابور واقعا مقاومت و ایستادگی کردند در این حمله و جمعیت میلیونی کشته و شهید شدند اما فقط نام چند نفر را تاریخ، مخصوصا ضبط کرده است عطار یکی از آنهاست. ما هم دیر یا زود می‌رویم، کاش به درس‌های تاریخ هم نگاهی داشته باشیم و آثار ماندگاری از خود برجای بگذاریم، آثاری که قابلیت ماندن داشته باشد. نام‌های که از نقاط واقعا ارزشمند تاریخ و جغرافیای سرزمینی و زندگی واقعی همین مردم گرفته شده باشند، توسط همین مردم و نسل‌های بعدی آنها نیز از آن نام‌ها محافظت و پاسداری می‌شود.

2. نامگذاری با تکیه بر میراث تاریخی و فرهنگی نیشابور:
اول: شما هر کتاب زندگینامه، شرح حال، تذکره شعرا و رجال‌شناسی و ... را که باز کنید پر است از نام شخصیت‌ها علمی، فرهنگی، هنری و ادبی نیشابوری که نام آنها با عبور از محک قرن‌ها تا امروز مانده و رسیده است. وقتی که شخصیت‌های بومی داریم که تقویت کننده و مصداق هویت خود ما هستند چرا به سراغ آنها نمی‌رویم: ابوالعباس ایرانشهری، ابوالحسن عامری، ابن ابی صادق، ابن ابی طیب، ابوحفص حداد، ابوعلی دقاق، حمدون قصار، سنباد نیشابوری، حاجی بکتاش ولی، حسنک وزیر، ابوسعد خرگوشی، ابوالقاسم قشیری، ابوعثمان حیری، حسن جوری و ... و حتی شخصیت‌هایی که زادگاه نیشابور نبوده است اما یا تحصیل‌کرده در نیشابورند و یا در نیشابور و یا برای نیشابور فعالیت‌های عمده ای انجام داده‌اند مثل ابومسلم خراسانی، مولانا، ناصر خسرو، ابوالفضل بیهقی، امام الحرمین جوینی، ابواسحاق اسفراینی، خواجه نظام الملک توسی، ابوالفتوح رازی و ...

دوم: در شهرهای تاریخی کشورهای مختلف، تلاش می‌شود با گذاشتن نام یک منطقه تاریخی که از بین رفته است بر روی مناطق و معابر و اماکن جدیدالتاسیس یا متناسب در شهر، نام آن منطقه تاریخی را دوباره احیا کنند. تا از محتوای هویتی آن بتوانند حداکثر استفاده را برای پرمحتواتر کردن شهر استفاده کنند. شما تاریخ نیشابور نوشته حاکم نیشابوری را ببینید کلی از این نام های جغرافیایی هست که اتفاقا شخصیت های بزرگی از آن مناطق پرورش یافته اند. وقتی ما در تاریخمان این همه اسم جغرافیایی قدیمی و پرمحتوا داریم که همین اسم‌ها می‌تواند مبلغ هویت تاریخی و فرهنگی شهرمان باشد چرا از آنها استفاده نمی‌کنیم؟

درج نظر

کد موجود در تصویری که مشاهده می کنید را وارد کنید
XML نظرات: RSS | Atom

پل های ارتباطی کاربران گرامی با روزنه

اوقات شرعی نیشابور

۰۳:۴۵
۰۵:۳۰
۱۲:۴۱
۱۹:۵۰
۲۰:۱۰

آمار بازدیدکنندگان

۱۰
۱۱۳۵
۲۰۳۶
۱۰۳۱۹۰۶۱