تقویم اخبار

مهر 1397
ی د س چ پ آ ش
31 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 1 2 3 4

بایگانی اخبار

لینک به روزنه

www.rovzane.com

کارایی فنی نیروگاه‌های حرارتی کشور

یکی از مهم‌ترین عوامل تولید در هر کشوری، منابع مختلف انرژی بوده که عمده‌ترین آن‌ها منابع فسیلی هستند. محققین کشورمان در مطالعه‌ای پژوهشی، به مقایسه کارایی فنی و زیست‌کارایی در نیروگاه‌های حرارتی منتخب کشور پرداخته‌اند.

در حال حاضر جوامع با کاهش میزان ذخایر منابع فسیلی مواجه هستند و از سوی دیگر استفاده از این منابع، تهدیدهای جدی زیست‌محیطی برای بشر به همراه دارد. موفقیت در هر صنعتی مستلزم استفاده از بهترین شیوه‌های تولید و استفاده بهینه از عوامل تولید و امکانات موجود است. بنابراین مطمئن‌ترین مسیر جهت دست‌یابی به توسعه اقتصادی، افزایش کارایی و بهره‌وری در تمام صنایع است. چراکه واحدهای کارا، نه‌تنها منابع را هدر نمی‌دهند، بلکه تخصیص منابع را نیز به‌درستی انجام می‌دهند.

بنا بر گفته محققین، صنعت برق ازجمله صنایع مهم زیربنایی، هزینه‌بر و تأثیرگذار در رشد و توسعه اقتصادی هر کشور و مبین کیفیت زندگی جوامع و ملت‌هاست. این صنعت از سه بخش عمده تولید، انتقال و توزیع تشکیل شده که بخش تولید آن، به دلیل سرمایه‌بر و زمان‌بر بودن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

صنعت فوق به‌شدت متکی بر سوخت‌های فسیلی است و به همین دلیل، موضوعات زیست‌محیطی ازجمله چالش‌های پیش روی این صنعت هستند. همچنین، ضرورت دست‌یابی به بهره‌وری و کارایی بالا در صنعت برق کشور با توجه به محدودیت منابع، افزایش روزافزون تقاضای برق، وابستگی شدید سایر صنایع به این صنعت و مسائل زیست-محیطی امری حیاتی است.

در همین رابطه، مطالعه‌ای پژوهشی توسط محققینی از کشورمان به انجام رسیده که در آن کارایی فنی و زیست‌کارایی در نیروگاه‌های حرارتی منتخب کشور مورد بررسی علمی قرار گرفته است.

بدین منظور، پژوهشگران دانشگاه علامه طباطبایی تهران، 16 نیروگاه منتخب حرارتی ایران شامل نیروگاه‌های شهید محمد منتظری، شهید محمد مفتح، شازند، ری، بعثت، دماوند، شهید فیروزی (طرشت)، پرند، قم، توس، نیشابور (خیام)، بیستون، زرند، چرخه ترکیبی کرمان، چرخه ترکیبی گیلان و خلیج فارس (هرمزگان) را طی سال‌های 1394-1390 با استفاده از روش تحلیل پوششی داده‌ها (DEA) و برمبنای ستانده محور، مورد ارزیابی قرار دادند.

در این تحقیق، نهاده‌های مدل شامل نیروی کار، ظرفیت نصب‌شده و سوخت مصرفی بودند و ستانده‌های آن نیز تولید برق و انتشار گازهای CO2 و SO2 در نظر گرفته شدند.

طبق نتایج به‌دست‌آمده از این تحقیق، بررسی روند میانگین کارایی فنی و زیست‌کارایی نیروگاه‌های منتخب نشان می‌دهد این روند همواره افزایشی نبوده و دارای افت‌وخیزهایی بوده است.

به گفته دکتر علی امامی میبدی، دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی و همکاران ایشان: «نتایج حاصل از کاربرد روش DEA در تعیین کارایی فنی و زیست‌کارایی نمایانگر آن است که میانگین کارایی فنی نیروگاه‌های تحت بررسی، بین حدوداً 85 تا 88 درصد و میانگین زیست‌کارایی آنان بین حدوداً 86 تا 90 درصد بوده است. همچنین مطالعات نشان می‌دهند کارایی فنی و زیست‌کارایی در سال 1392 به دلایل متعدد ازجمله ناکارایی مدیریتی یا ناکارایی مقیاس یا هردو، به‌صورت توأمان کاهش یافته است. عمده‌ترین علت این کاهش، متأثر از کاهش سوخت نیروگاه‌ها (به‌ویژه گاز طبیعی و نفت کوره)، کاهش ظرفیت نیروگاه‌ها و افزایش نیروی کار در این سال بوده است».

این محققین می‌افزایند: «میزان انتشار دی‌اکسیدکربن در سال 1392 از سایر سال‌های مورد بررسی بیشتر بوده که این امر ناشی از کاهش مصرف گاز طبیعی بوده است. همچنین میزان انتشار دی-اکسیدگوگرد طی سال¬های 1390-1392 به دلیل مصرف بالای نفت کوره و نفت گاز بیش از سایر سال‌ها بوده که این شیوه مصرف سوخت، موجب کاهش زیست‌کارایی نیروگاه‌ها در این سال گردیده است».

طبق نتایج این تحقیق، مقادیر بهره‌وری زیست‌محیطی نیروگاه‌ها طی این 5 سال نوسان داشته، ولی درنهایت افزایش یافته است. متوسط رشد بهره‌وری تمام نیروگاه‌های منتخب طی این دوره، معادل 2.6 درصد بوده که این تغییر متأثر از تغییرات کارایی فنی بوده و تغییرات کارایی فنی نیز عمدتاً متأثر از کارایی مدیریتی بوده است.

دکتر امامی و میبدی و همکارانشان می‌گویند: «نیروگاه‌های منتخب، طی 5 سال مورد بررسی نتوانستند تغییرات مثبتی در کارایی فناورانه ایجاد نمایند. اما توانسته‌اند با ایجاد تغییرات مثبت در کارایی فنی که متشکل از کارایی مدیریتی و مقیاس بوده است، تغییرات مثبتی را در بهره‌وری کل عوامل تولید ایجاد نمایند. مقایسه نتایج این بررسی با سایر تحقیقات انجام‌شده در این زمینه نشان می‌دهد کارایی فنی و زیست‌کارایی نیروگاه‌های حرارتی، نوسان داشته و همچنان متأثر از نوع سوخت بوده و همچنان بالاترین کارایی متعلق به نیروگاه‌های گازی و چرخه ترکیبی بوده است».

این محققان پیشنهاد داده‌اند: «بایستی ضمن ایجاد زمینه لازم برای توسعه نیروگاههایی که بازده نسبت به مقیاس آن‌ها صعودی است، امکانات لازم برای نیروگاه‌هایی که بازده نسبت به مقیاس آن‌ها نزولی است نیز فراهم گردد. همچنین در نیروگاههای حرارتی، بیشتر از گاز طبیعی استفاده شود و ضمناً نیروگاههای گازی و چرخه ترکیبی توسعه بیشتری پیدا کنند. علاوه بر این لازم است اقداماتی در خصوص بهینه‌سازی مصرف انرژی، تدوین استانداردهای مربوط و نیروی انسانی مازاد صورت گیرد».

گفتنی است دکتر امامی میبدی و همکاران ایشان، از این مطالعه علمی پژوهشی، مقاله‌ای فنی را به رشته تحریر درآورده‌اند که در فصل‌نامه «پژوهش‌های سیاست گذاری و برنامه‌ریزی انرژی» متعلق به وزارت نیرو به چاپ رسیده است.

درج نظر

کد موجود در تصویری که مشاهده می کنید را وارد کنید
XML نظرات: RSS | Atom

پل های ارتباطی کاربران گرامی با روزنه

مناسبت ها

کمپین حمایت از کالای ایرانی

اوقات شرعی نیشابور

۰۴:۲۱
۰۵:۴۷
۱۱:۱۹
۱۶:۵۰
۱۷:۰۸

آمار بازدیدکنندگان

۲۰
۸۸۶
۲۳۵۹
۹۶۱۶۰۳۴